5

Jak często kalibrować czujnik

Kalibracja jest ważna wyłącznie w momencie jej przeprowadzenia. Jednak w praktyce często pojawiającym się pytaniem jest: jak często należy przeprowadzać ponowną kalibrację? 
Generalnie operator układu pomiarowego jest odpowiedzialny za określenie interwałów kalibracji. Jeżeli w zakładzie dostępna jest wewnętrzna specyfikacja ponownych kalibracji np. w instrukcji zarządzania jakością, to staje się ona oficjalnym źródłem dla harmonogramu rekalibracji. Dla niektórych  zastosowań, taka specyfikacja może być również dostępna w ogólnych normach (np. ISO376 dla przyrządów do pomiaru siły lub np. certyfikacji emisji spalin pojazdu). 

Dla tych pomiarów, gdzie najwyższe wymagania są stawiane na precyzyjną wiedzę odnośnie właściwości pomiarowych, należy odnotować, że kalibracja może określić ważne stanowisko w tej kwestii jedynie w momencie implementacji.  Konsekwentnie, wymagany jest wyjątkowo skomplikowany proces: kalibracja musi być przeprowadzona zarówno przed jak i po każdym istotnym pomiarze. Przykładami takich aplikacji o wysokich wymaganiach są pomiary w ramach akredytacji oprzyrządowania kalibracyjnego DKD lub pomiary w ramach certyfikacji silnika pojazdu zgodnie z przepisami dotyczącymi emisji spalin. 

Przy bardziej pragmatycznym podejściu w praktyce przemysłowej, jakie wyraźnie zaleca norma ISO10012, jest oczywiście bardziej sensowne, aby umożliwić większą liczbę pomiarów lub określony interwał czasowy pomiędzy dwiema kalibracjami. Jeżeli odchyłki zmierzone podczas kalibracji w porównaniu z wartościami z poprzedniej kalibracji mieszczą się w zakresie wymagań metrologicznych, wtedy wyniki pomiaru uzyskane za pomocą oprzyrządowania pomiarowego są uzasadnione.  Jeżeli jednak odchyłki są większe, wtedy pojawia się pytanie czy pomiary są znaczące jedynie w ograniczonym zakresie i czy powinny zostać powtórzone. Decyzja odnośnie tego jak długi powinien być okres między kalibracjami musi wtedy brać pod uwagę jak wysokie są koszty z jednej strony częstszych kalibracji (łącznie z utratą czasu potrzebnego na kalibrację), a z drugiej strony bezużytecznych wyników pomiarów, powtarzania pomiarów, czynności itp.

Ważnym aspektem tutaj jest również prawdopodobieństwo zaistnienia zmian we własnościach pomiarowych, które mogą skutkować znaczącymi odchyłkami wyników kalibracji pomiędzy jedną kalibracją, a kolejną. Z punktu widzenia jakości łatwo jest ustalić, że określone warunki mogą wymagać częstszych kalibracji np. takie jak wysokie liczby godzin pracy (praca zmianowa), ekstremalne warunki termiczne, praca przetworników przy zmiennym obciążeniu w długim czasie, brud i wilgoć. Jednak aby określić wymierne stanowisko odnośnie używanego oprzyrządowania pomiarowego przy pomocy danych producenta, wymagane są szerokie dane statystyczne dla każdego typu przetwornika lub elektroniki pomiarowej, która są zwykle niedostępne. Operator układu pomiarowego w zamian może jednak uzyskać dobre rezultaty poprzez ciągłe śledzenie wyników kalibracji i długoterminowego zachowania się używanego oprzyrządowania w warunkach pracy istotnych dla aplikacji.

Innymi słowy: jeżeli wzmacniacz pomiarowy jest używany w stanowisku testowym, w którym warunki pracy są trudne, a koszty wysokie i wyniki pomiarów są reprezentowane na późniejszym etapie i okazują się niewiarygodne, to może okazać się sensowne by przeprowadzać ponowną kalibrację po 6 lub nawet po 3 miesiącach. Jeżeli jednak po pierwszej lub drugiej kalibracji staje się jasne, że własności pomiarowe pozostają stabilne, prawdopodobnym jest, że wzmacniacz pomiarowy również pozostanie stabilny w dłuższym czasie i można zadecydować tym samym o wydłużeniu okresu pomiędzy kalibracjami. Taka procedura określania pod jakimi warunkami okres między kalibracjami może być wydłużony powinna być częścią systemu zarządzania jakością. I powinna również określać skracanie okresów między kalibracyjnych np. w wyniku zużycia lub zjawiska dryftu.

Pomiary porównawcze kilku skalibrowanych przyrządów testowych względem siebie są kolejnym argumentem przy dokonywaniu decyzji odnośnie adaptacji interwałów pomiędzy kalibracjami. Dla przykładu gdy laboratorium testujące używa kilku przetworników siły i posiada oprzyrządowanie potrzebne do pomiarów porównawczych. Takie porównania mogą wykazać, czy interwał kalibracji, który początkowo był skalkulowany powinien być skrócony w indywidualnym przypadku.

Znaczenie warunków pracy oznacza naturalnie, że ponowna kalibracja powinna być przeprowadzona w każdym przypadku, gdy narzędzie pomiarowe jest poddane naprężeniom, które leżą poza zamierzonym zakresem. To dotyczy m.in. większych przeciążeń, upadków, warunków ekstremalnych temperatur i interwencji w oprzyrządowaniu na potrzeby napraw.

SKONTAKTUJ SIĘ Z NAMI